Niegdyś nazywany substancją balastową, ze względu na małe wykorzystanie przez organizm – dziś nieoceniony składnik zdrowej diety. Odkryto, że przyczynia się m.in. do: przyspieszenia perystaltyki jelit (szczególnie ważne w walce z zaparciami), rozwoju korzystnej flory bakteryjnej w układzie pokarmowym, zmniejszonego wchłaniania cholesterolu i trójglicerydów, spadku stężenia glukozy we krwi, zmniejszenia uczucia głodu (pęcznieje w żołądku) oraz oczyszczania organizmu z toksyn i metali ciężkich. Błonnik nie ma kalorii.

Źródłem błonnika pokarmowego są ...

m.in. warzywa, owoce, produkty zbożowe (otręby, kasze, naturalne płatki zbożowe, musli, niełuskany ryż, pieczywo razowe i pełnoziarniste) i nasiona roślin strączkowych. Błonnika nie zawierają m.in. mięso, ryby, mleko, jaja, alkohole, masło, oleje i inne produkty tłuszczowe.

Dieta bogata w błonnik jest zalecana przy otyłości, cukrzycy, czy miażdżycy.

Przeciwwskazaniem do spożywania błonnika są m.in. stany zapalne żołądka, trzustki, dróg żółciowych i jelit, niedobory białka i składników mineralnych, choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy.

Dieta powinna być również indywidualnie dopasowana ze względu na ilość spożywanego błonnika, gdyż jego nadmiar nie jest korzystny dla organizmu. Zbyt duże jego spożycie może powodować wzdęcia, bóle brzucha czy biegunki, może także prowadzić do niedoboru białka, wapnia, żelaza i cynku, gdyż zmniejsza wchłanianie tych składników z pożywienia.